Energia to dziś nie tylko kwestia gospodarki, ale również bezpieczeństwa, polityki i relacji międzynarodowych. Polski rynek energii stoi przed koniecznością głębokich zmian – zarówno w zakresie organizacji rynku, jak i sposobu podejmowania decyzji dotyczących jego przyszłości. O roli polityki w kształtowaniu cen energii, wyzwaniach stojących przed sektorem oraz perspektywach rozwoju umów PPA i magazynów energii rozmawiamy z dr. hab. inż. Piotrem Kwiatkiewiczem, prof. UAM.
Energia jako fundament gospodarki i bezpieczeństwa
Skąd zainteresowanie problematyką rynku energii i bezpieczeństwa energetycznego?
Moje zainteresowanie rynkiem energii i bezpieczeństwem energetycznym wynika ze świadomości fundamentalnej roli energii w naszym życiu. Można abstrahować od fizycznej natury rzeczy i spojrzeć wyłącznie z perspektywy ekonomicznej: energetyka wprost warunkuje jakość życia społeczeństw. Wraz ze wzrostem zamożności jej znaczenie będzie rosło. Im jesteśmy bogatsi, tym więcej korzystamy z urządzeń, transportu i technologii wymagających zasilania różnymi nośnikami energii. W konsekwencji coraz większa część naszych wydatków wiąże się z energią. Ma to bezpośrednie odzwierciedlenie zarówno w polityce wewnętrznej, jak i w stosunkach międzynarodowych. Energetyka jest w istocie jednym z ich determinantów, czego nie zawsze dostrzegamy. Znawcy teorii stosunków międzynarodowych często nie rozumieją energetyki, natomiast energetycy nie zawsze dostrzegają szerszy wymiar relacji regionalnych i globalnych. Właśnie ta luka poznawcza pchnęła mnie w stronę energetyki.
Polski rynek energii wymaga głębokiej przebudowy
Jak funkcjonuje obecnie rynek energii elektrycznej w Polsce i co jest jego największym wyzwaniem?
W mojej ocenie polski rynek energii wymaga głębokiej przebudowy. Jego obecny kształt jest w dużej mierze konsekwencją modelu odziedziczonego po PRL, który nie odpowiada współczesnym wyzwaniom. Wytwarzanie i obrót energią nadal traktowane są jako ważne źródło dochodów państwa, a dominującą pozycję zajmują kontrolowane przez nie koncerny o ograniczonej samodzielności. Dodatkowym problemem pozostaje polityczny sposób obsadzania ich władz, nie zawsze sprzyjający profesjonalnemu zarządzaniu.
Polityka jako główny czynnik kształtujący ceny energii
Jakie czynniki w największym stopniu wpływają dziś na ceny energii?
W Polsce na poziom cen energii w ogromnym stopniu wpływają decyzje polityczne i regulacyjne. Niestety, nie technologia i ekonomia, lecz polityka determinuje dziś rynek energii w sposób niemal absolutny, wręcz totalny. Jej wpływ obejmuje praktycznie wszystkie kluczowe decyzje dotyczące funkcjonowania sektora. Na tym wolałbym zakończyć tę wypowiedź.
PPA i magazyny energii – przyszłość zależna od regulacji
Jaką rolę w najbliższych latach będą odgrywać umowy PPA i magazyny energii?
Umowy PPA i magazyny energii odegrają taką rolę, jaką wyznaczą im przepisy administracyjne, a więc ostatecznie politycy. Nie jestem tu optymistą. Trudno oczekiwać, by państwo dobrowolnie ograniczyło intratne źródło dochodów, jakim pozostaje obrót energią. Magazyny sprzyjają liberalizacji rynku, a ta niekoniecznie leży w interesie Skarbu Państwa.
Polski rynek energii za pięć lat – jaki kierunek wybierze państwo?
Jak będzie wyglądał polski rynek energii za pięć lat?
To będzie zależało przede wszystkim od kursu politycznego rządu. Decentralizacja rynku będzie z pewnością hamowana na tyle, na ile okaże się to możliwe. Pozostaje mieć nadzieję, by dynamika zmian technologicznych wyprzedziła tempo zmian legislacyjnych i obeszła system.
Chcesz być na bieżąco z najważniejszymi zmianami w gospodarce cyrkularnej i energetyce?
Dołącz do naszej społeczności w mediach społecznościowych! Codziennie dzielimy się tam ekspercką wiedzą, relacjami z projektów PSGC oraz zaproszeniami na kluczowe wydarzenia branżowe. Bądź częścią zmiany – zaobserwuj nas: